Genel Bilgi
Diplomatik pasaport - Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı olan ilgili kişilere, Azerbaycan Cumhuriyeti'nden çıkma ve ülkeye geri dönme hakkını gerçekleştirmek amacıyla Azerbaycan Cumhuriyeti'nin ilgili yürütme organı (Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı) tarafından verilen, yurtdışında kimlik ve vatandaşlık durumunu onaylayan, tüm ülkelere resmi görevle seyahat için geçerli bir belgedir.

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin “Pasaportlar Hakkında” kanununun 6. maddesine göre, diplomatik pasaport aşağıdaki listedeki kişilere Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından verilir:
1) Görevine başladıktan en geç 15 gün içinde Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına, Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi milletvekillerine, Azerbaycan Cumhuriyeti Sayıştay Başkanı, Başkan Yardımcısı ve denetçilerine, Bakanlar Kurulu üyelerine, Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Mahkeme yargıçlarına, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne Azerbaycan Cumhuriyeti adına seçilmiş yargıca, istinaf mahkemesi başkanlarına, Başsavcı ve yardımcılarına, Azerbaycan Cumhuriyeti İnsan Hakları Müvekkiline (Ombudsmanına), Yargı-Hukuk Konseyi üyelerine, Merkez Bankası Başkanı ve yardımcılarına, Merkez Bankası yanındaki Mali İzleme Hizmeti Direktörüne, Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Seçim Komisyonu Başkanına, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Ofisininin, doğrudan devlet başkanının faaliyetlerini sağlayan diğer organların yöneticilerine (şube müdürleri dahil olmak üzere üst düzey görevliler), Valilere, diplomatik hizmet çalışanlarına, aynı zamanda Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclis Başkanı ve yardımcılarına, Bakanlar Kurulu üyelerine, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Mahkeme Başkanı ve Başkan Yardımcısına, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Başsavcısına;
2) Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının, Milli Meclis Başkanı ve istisnai durumlarda Dışişleri Bakanının talimatıyla uluslararası konferanslarda, toplantılarda ve müzakerelerde, BM Genel Kurulu oturumlarında, BM organlarında, uluslararası kuruluşların konferanslarında, devletlerarası görüşmelerde Azerbaycan Cumhuriyeti'ni temsil eden heyet üyelerine ve özel temsilcilere;
3) Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının, Milli Meclis Başkanının, Başbakanın, Anayasa Mahkemesi Başkanının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne Azerbaycan Cumhuriyeti adına seçilmiş yargıçın, Dışişleri Bakanının, ayrıca yurt dışına 3 aydan fazla süreyle görevlendirilen, yukarıda belirtilen diğer kişilerle birlikte giden karısına (kocasına), 18 yaşından küçük çocuklarına, 18 yaşını doldurmuş çalışamayacak durumda olan çocuklarına ve 18 yaşını doldurmuş evlenmemiş kızlarına;
4) Diplomatik yazışmaları yürüten Feldyeger iletişim ajansı çalışanlarına;

5) Azerbaycan Cumhuriyeti’nin yurt dışında ve uluslararası kuruluşlarda faaliyet gösteren diplomatik temsilciliklerinde ve konsolosluklarında görev yapan memurlarına[u1] ;
6) Azerbaycan Cumhuriyeti’nin yurt dışında faaliyet gösteren büyükelçilik ve konsolosluklarında ticaret temsilcilerine;
7) İlgili yürütme organı tarafından atanan, yabancı ülkelerde ve uluslararası kuruluşlarda görev yapan askeri ataşelere, askeri temsilcilere ve ataşelik [u2] ile temsilcilik bürolarının diğer subaylarına;
8) İlgili yürütme organının yabancı ülkelerde ve uluslararası kuruluşlarda görev yapan temsilcilerine verilir.
Diplomatik pasaportun verilmesi veya değiştirilmesi için devlet harcı alınmaz.
Diplomatik pasaport sahibine 5 yıl veya özel görevlerin yerine getirilmesi için belirlenen süre boyunca geçerli olarak verilir.
Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına, eski Cumhurbaşkana ve eşine, Milli Meclis Başkanına, Başbakana, Anayasa Mahkemesi Başkanına ve Dışişleri Bakanına ise diplomatik pasaport ömür boyu verilir.
Bu pasaport, sahibine yurtdışında diplomatik dokunulmazlık hakkı sağlar. Yetkili tüm kişiler, diplomatik pasaport sahibine ve bu pasaportta belirtilen kişilere sınır geçişlerinde, güvenlik ve diğer gerekli durumlarda yardım ve kolaylık sağlamak zorundadırlar.
Dikkat! Diplomatik pasaporta sahip Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşları, görevle gidecekleri ülkeye vize almak için (uluslararası anlaşmalara uygun olarak vatandaşların vizesiz seyahat etmesine dair karşılıklı anlaşma bulunan ülkeler dışında), Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İdaresi'nin ilgili notası ile, Azerbaycan'da bulunan (veya akredite olmuş) ilgili ülkenin diplomatik temsilciliğine veya konsolosluğuna başvurmalıdır.

Pasaport verilmesi hakkında başvurunun (dilekçenin) incelenmesi

- Pasaport verilmesi hakkında vatandaşın başvurusu (kurum, daire, kuruluşun dilekçesi), pasaportun türüne bağlı olarak bu Kanunun 4., 5. veya 6. maddelerinde belirtilen sürelerde, eğer yurt dışına seyahat eden kişinin veya onunla gidecek kişilerin acil tedavisi, yurt dışında yaşayan akrabasının ağır hastalığı veya ölümü ile ilgili ise, bu durumları doğrulayan belge sunulduktan sonra en geç 48 saat içinde incelenir.

- Vatandaşın ülke dışına çıkma hakkı, Azerbaycan Cumhuriyeti Göç Kanunu'nda belirtilen durumlara dayanarak geçici olarak kısıtlandığında, pasaport verilmesi talebi yazılı olarak başvuran (dilekçe veren) kişiye bildirilerek reddedilir ve bu sebepler ortadan kaldırıldığında tekrar başvuruya (dilekçeye) bakılır.

- Vatandaş hakkında yanlış bilgi verilmiş veya geçersiz belge sunulmuşsa, pasaport verilmesi reddedilir ve bu mesele ancak yeni belgeler sunulduktan sonra incelenebilir.

- Devlet sırrının korunması ile ilgili olarak pasaport verilmesi, yalnızca Azerbaycan Cumhuriyeti mevzuatında belirtilen durumlarda reddedilir.

- Pasaport verilmesi hakkında başvurunun (dilekçenin) geciktirilmesi veya reddedilmesi durumunda, vatandaş idari yolla ve/veya mahkemeye başvurabilir.

Bu Kanunu ihlal etmenin sorumluluğu

- Pasaporta yanlış bilgiler eklenmesi, pasaportun çalınması, sahte olması, satılması, yasa dışı olarak hazırlanması veya kullanılması durumunda suçlu kişiler Azerbaycan Cumhuriyeti mevzuatına göre idari ve cezai sorumluluk taşır.

Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşının pasaportu

• Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı pasaportu (bundan sonra — pasaport)     Azerbaycan Cumhuriyeti dışında vatandaşın kimliğini doğrulayan ve ayrıca ona ülke dışına çıkma ve ülkeye dönme hakkını kullanma yetkisi veren tek belgedir.
• Pasaport her Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı için bu Kanunla belirlenen şekilde verilir ve tüm ülkelere seyahat için geçerlidir.
• Pasaportların genel vatandaşlık, hizmet ve diplomatik türleri vardır. Pasaportların tasarımı, özellikleri ve örnekleri ilgili yürütme organı tarafından onaylanır.
• Pasaport Azerbaycan Cumhuriyeti mülkiyetidir, onun vatandaştan alınması veya rehine alınması Azerbaycan Cumhuriyeti mevzuatında belirtilen durumlar dışında kesinlikle yasaktır.
• Her vatandaş pasaportunu güvenli şekilde muhafaza etmekle yükümlüdür. Pasaport kaybolduğunda, vatandaş pasaport veren devlet organlarına, eğer olay yurt dışında gerçekleşirse, Azerbaycan Cumhuriyeti diplomatik temsilciliğine veya konsolosluğuna derhal bildirimde bulunmalıdır. Azerbaycan Cumhuriyeti diplomatik temsilcilikleri veya konsoloslukları, Azerbaycan Cumhuriyeti ilgili yürütme organı ile birlikte, bu vatandaşları kısa süre içinde Azerbaycan Cumhuriyeti'ne dönme hakkı veren bir belgeyle donatır.
• Vatandaş öldüğünde, onun pasaportu ve süresi dolmuş pasaport ilgili devlet organına teslim edilir.

Diplomatik pasaport için gerekli belgeler
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı diplomatik pasaportunun verilmesi veya değiştirilmesi için aşağıdaki belgeler sunulmalıdır:
 

• Bir adet diplomatik pasaport verilmesi hakkında, temsil edilen kurumun (daire, kuruluş) özel formda doldurulmuş dilekçesi.

a (görevli kişiler için) örneği eklenir

b (görevli kişilerin aile üyeleri için) örneği eklenir
 

• Dilekçe tamamen doldurulduktan ve kişinin temsil ettiği ilgili devlet organının mührü ve yöneticinin imzası ile onaylandıktan sonra aslı sunulmalıdır.
• Kişinin 2 adet renkli fotoğrafı (3x4 cm ölçüsünde, beyaz fonda);
• Temsil edilen ilgili devlet organı tarafından Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'na hitaben, kişinin görevle ilgili olarak yurt dışına gönderilmesi (gönderilme tarihi ve gerektiğinde kişinin görevle ilgili yetki süresi) ve bu amaçla diplomatik pasaportun düzenlenmesinin gerekliliğini belirten resmi yazının aslı;
• kimlik kartının aslı ve fotokopisi;
• önceki diplomatik pasaportun aslı ve fotokopisi;
• görevli kişinin aile üyeleri için evlilik cüzdanının fotokopisi, görevli kişinin 18 yaşından küçük çocuğu için her iki ebeveynin noterden tasdikli onay dilekçesi;
• Dilekçe, görevli kişinin 15 yaşından küçük çocuğu ile ilgili olduğunda - kan grubu hakkında tıbbi rapor (çocuğun bireysel kimlik kartının fotokopisi sunulduğunda bu belge istenmez);
• Pasaportun geçerlilik süresi sona erdiğinde, ya da vatandaşın soyadı, adı, baba adı değiştiğinde veya pasaport, özellikle elektronik taşıyıcısı (çip) kullanılamaz hale geldiğinde, ya da pasaport üzerindeki veya elektronik taşıyıcıdaki bilgilerin yanlış olduğu tespit edildiğinde pasaport değiştirilmelidir.
   

Not: Diplomatik pasaport alma hakkı olan görevli kişinin çocuklarına uygun pasaport verildiğinde, yalnızca 15 yaşını doldurmuş çocuklar, görevli kişi ile birlikte dilekçede kişisel imzalarını belirtirler;

Pasaportta belirtilen bilgiler
Herhangi bir pasaportta, türlerinden bağımsız olarak:

• Azerbaycan Cumhuriyeti'nin adı, devlet arması, ülke kodu, pasaport türü, numarası, sahibinin soyadı, adı, baba adı, vatandaşlığı, doğum yeri ve tarihi, cinsiyet, bireysel tanımlama numarası, kan grubu, pasaportu veren organın adı, verilme tarihi, geçerlilik süresi, pasaport sahibinin kişisel imzası, pasaporta ait talepler;
• pasaport sahibinin yüz görüntüsü için alan, elektronik taşıyıcının (çipin) varlığını belirten özel işaret ve makine ile okunabilen iki satırlık yazı yer alır;
• yurt dışına giriş için düzenlenmiş izinler (vizeler) ve diğer özel (gümrük ve sınır geçişleri ile ilgili) notlar yapılır.
• Ayrıca, hizmet pasaportunda bu Kanunun 5. maddesinin üçüncü kısmında, diplomatik pasaportta ise bu Kanunun 6. maddesinin beşinci kısmında belirtilen durumlar gösterilir.
• Pasaport üzerindeki yazılar Azerbaycan Cumhuriyeti devlet dilinde ve İngilizce olarak gösterilir.
• Pasaportta elektronik taşıyıcı (çip) yer alır. Elektronik taşıyıcıya (çipe) bu maddenin birinci kısmının 1. bendinde belirtilen bilgiler (pasaport sahibinin imzası hariç), pasaport sahibinin yüz görüntüsü, 15 yaşına gelmiş vatandaşın parmak izi ve ilgili yürütme organı tarafından belirlenen diğer bilgiler girilir.
• Bu maddede belirtilen bilgileri pasaporta veya onun elektronik taşıyıcısına giren görevli kişi, bu bilgilerin doğruluğundan sorumludur.