Kişinin Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına aitliğinin belirlenmesi, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 18 Mart 2015 tarihli 84 sayılı Kararı ile onaylanan “Şahsın Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına aitliğinin belirlenmesi Yöntemi” ile düzenlenmektedir.
Vatandaşlığa aitliğinin belirlenmesiyle ilgili olarak yurt dışında yaşayan Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşları, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin diplomatik temsilciliklerine veya konsolosluklarına başvurabilirler.
Şahsın Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına aitliğinin belirlenmesiyle ilgili işlem, ilgili kişinin Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığını doğrulayan belgeleri bulunmadığında veya bu tür belgelerin yasa dışı olarak elde edildiğine dair geçerli şüpheler olduğunda yapılır.
Kişinin Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına aitliğinin belirlenmesi için esaslar şunlardır:
- “Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığı hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu yürürlüğe girmeden önce (1998 yılı 7 Ekim'e kadar) Azerbaycan Cumhuriyeti’nin (veya Azerbaycan SSCB’sinin) vatandaşlığına sahip olmak;
- Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları içinde doğmuşsa (her iki ebeveyni de Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı olduğu durumlar hariç);
- Ebeveynlerinden her ikisi Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşıysa (doğumu Azerbaycan Cumhuriyeti’nde resmi kayıta alınan kişi hariç);
- Ebeveynlerinden biri Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşıysa;
- Ebeveynlerinden biri veya her ikisi vatandaşlıklarını değiştirerek Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına geçmişse veya onların Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlıkları sona erdirilmişse;
- Yabancı veya vatandaşlığı olmayan bir çocuğu evlat edinen çiftin bir ya da her ikisi Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşıysa;
- 1988 yılı 1 Ocak ile 1992 yılı 1 Ocak arasında Azerbaycan Cumhuriyeti sınırlarında yerleşmiş mültecilerden biri ise;
- Azerbaycan Cumhuriyeti sınırlarında bulunan ve her iki ebeveyni bilinmeyen bir çocuksa.
Azerbaycan Cumhuriyeti’nin diplomatik temsilcilikleri veya konsoloslukları tarafından belgeler kabul edildikten sonra ilgili olarak Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Göç İdaresi’ne gönderilir. Devlet Göç İdaresi, başvurunun bu Yöntemle belirlenmiş gerekliliklere uygunluğunu kontrol eder ve bu gerekliliklere uygun sunulan başvuruyu, kayda alındığı tarihten itibaren 20 gün içinde inceleyerek ilgili kararı alır.
Kişinin Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına aitliğinin belirlenmesiyle ilgili başvuru, bu Yönteme uygun sunulmadığı takdirde, ayrıca toplanan deliller yeterli olmadığında ve ek delil toplanmasına ihtiyaç duyulduğunda, belirlenen süre, Devlet Göç İdaresi’nin gerekçeli kararıyla 20 gün uzatılabilir.
Başvuru inceleme sürecinde, kişinin Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına aitliğini belirlemek için gerekli deliller bulunamazsa, kişinin Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına aitliği tanınmaz.