Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkma meseleleri, 30 eylül 1998 tarihli “Azerbaycan Cumhuriyeti Vatandaşlığı Hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu ve Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının 30 Ağustos 1999 tarihli 189 numaralı Kararnamesi ile onaylanan “Azerbaycan Cumhuriyeti Vatandaşlığı Meseleleri Bakılması ve Çözüm Yöntemi Hakkında” Yönetmelik ile düzenlenmektedir.
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkma, kanunla belirlenen şekilde kişinin talebi üzerine gerçekleştirilir. Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlarının Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkma telepleri, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına hitaben yazılmış (örneği özel olarak onaylanmış – ek 2) dilekçe-formu ile Azerbaycan Cumhuriyeti sınırları içinde yaşayanlar için Devlet Göç İdaresine, yurtdışında yaşayanlar için ise bulundukları ülkede akredite olan Azerbaycan Cumhuriyeti diplomatik temsilciliklerine veya konsolosluklarına yapılır.
Dilekçe-formuna aşağıdaki belgeler eklenir :
- 4 adet 3x4 boyutunda fotoğraf;
- Devlet karşısında yerine getirilmemiş yükümlülüklerin bulunmadığını veya Azerbaycan Cumhuriyeti’nde hukuki ve fiziki kişilerin menfaatleri ile ilgili mal varlığı yükümlülüklerinin olmadığını gösteren ilgili belgeler;
- Vatandaşlık kazanılacak ülke tarafından verilen garanti mektubunun aslı ve Azerbaycan Cumhuriyeti devlet diline tercümesi;
- Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşını tanıtan kimlik belgesinin fotokopisi;
- Devlet harcının ödendiğine dair belge – 60 ABD doları; (Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkma talebinde bulunan kişi tarafından ödenecek ilgili devlet harcı meselesi, “Devlet Harcı Hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu ile düzenlenmektedir)
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarılmasına karar verilen bir ebeveynin talebi ve Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığında kalan diğer ebeveynin onayı ile çocuğun (18 yaşına kadar) Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarılmasına izin verilebilir. Ebeveynlerden birinin Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarılması durumunda, bu ebeveyinin talebi üzerine veya Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı olan çocuğu evlat edinen yabancıların talepleriyle çocuk Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarılabilir.
Bu durumlarda, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı adına yazılmış dilekçe-forma ile birlikte aşağıdaki belgeler eklenerek başvurulur:
- Ebeveynlerin (evlat edinenlerin, kayyımların, vasilerin) vatandaşlıklarına ilişkin belgelerin kopyası;
- Evlat edinme, vasi tayini veya kayyımlıkla ilgili belgelerin kopyası;
- Ebeveynin (evlat edinen yabancı veya vatansız kişi) ve 14-18 yaş arasındaki çocuğun noter onaylı muvafakat belgesi;
- Çocuğun 4 adet 3x4 boyutunda fotoğrafı;
- Vatandaşlık alınacak ülke tarafından verilen garanti belgesinin aslı ve bu belgenin Azerbaycan Cumhuriyeti’nin devlet diline çevirisi;
- Çocuğun doğum belgesinin bir kopyası;
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkma ile ilgili belgeler, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin yurtdışındaki diplomatik temsilciliklerine ve konsolosluklarına ulaştıktan sonra Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’na gönderilir.
Dışişleri Bakanlığı bu belgelerin bir kopyasını inceleme için Devlet Güvenlik Hizmeti, Dış İstihbarat Hizmeti ve İçişleri Bakanlığı’na gönderir. Devlet Güvenlik Hizmeti, Dış İstihbarat Hizmeti ve İçişleri Bakanlığı’na gönderilen belgeler, ilgili görüşlerle birlikte Dışişleri Bakanlığı’na iade edilir. Vatandaşlıkla ilgili başvurular, ilgili devlet organları tarafından 1 ay içinde incelenir. Dışişleri Bakanlığı, gerekçeli bir görüş sunduktan sonra toplanan materyalleri Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İdaresi’ne gönderir.
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkma kararı, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası’nın 109. Maddesinin 20. fıkrasına uygun olarak alınır.
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlarından çıkma başvurusunda bulunan kişinin, devlete karşı yerine getirilmemiş yükümlülükleri veya Azerbaycan Cumhuriyeti’nde tüzel ve gerçek kişilerin menfaatleri ile ilgili mal varlığı yükümlülükleri varsa, vatandaşlıktan çıkma başvurusu, toplanan belgeler temel alınarak Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Vatandaşlık İşleri Komisyonu tarafından reddedilebilir.
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkma başvurusunda bulunan kişi, bir ceza davasında sanık olarak yargılanıyorsa, hakkında yasal olarak kesinleşmiş ve yerine getirilmesi gereken bir mahkeme kararı varsa veya kişinin Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkması Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ulusal güvenlik çıkarlarına aykırıysa, bu durumlar ortadan kalkana kadar vatandaşlıktan çıkışa izin verilmez.