Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına kabul edilme konuları, 30 eylül 1998 tarihli “Azerbaycan Cumhuriyeti Vatandaşlığı hakkında” Kanun ve Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının 30 Ağustos 1999 tarihli 189 numaralı Kararnamesi ile onaylanmış olan “Azerbaycan Cumhuriyeti Vatandaşlığı Konularının İncelenmesi ve Çözümüne Dair” Yönetmelik ile düzenlenmektedir.
Yurt dışında yaşayan Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşları, Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilme amacıyla bulundukları ülkede akredite olmuş Azerbaycan Cumhuriyeti Büyükelçiliği veya Başkonsolosluklarına başvurabilirler.
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabulu, yasa ile belirlenmiş usullere uygun olarak kişinin talebi üzerine gerçekleştirilir. Vatandaşlığa yeniden kabul ile ilgili Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına yazılmış talep dilekçesi (örneği özel olarak hazırlanmış başvuru formu – ek 3), Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarında yaşayan kişiler için Devlet Göç İdaresine, yurt dışında yaşayan kişiler için ise Azerbaycan Cumhuriyeti’nin diplomatik temsilciliklerine veya konsolosluklarına sunulur.
Önceden Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı olmuş veya Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığı sonlandırılmış kişi, kendi talebi üzerine Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilebilir.
Bu çerçevede, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına bir başvuru formu ile müracaat edilir. Başvuru formuna aşağıdaki belgeler eklenir:
- 4 adet fotoğraf (3x4 cm boyutunda);
- Kimliğini doğrulayan belgenin kopyası;
- AİDS testi ve sağlık raporu;
- Devlet harcının ödendiğine dair belge – 60 ABD doları.
(Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilme başvurusunda bulunan kişinin, ilgili devlet harcını ödemesi konusu, ”Devlet Harcı Hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti kanunu ile düzenlenmektedir.)
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilme ile ilgili olarak Azerbaycan Cumhuriyeti’nin yurtdışında bulunan diplomatik temsilciliklerine veya konsolosluklarına yapılan başvurular, Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’na gönderilir.
Dışişleri Bakanlığı, söz konusu belgelerin incelenmesi için Devlet Güvenlik Hizmeti, Dış İstihbarat Hizmeti ve İçişleri Bakanlığı’na iletir. Devlet Güvenlik Hizmeti, Dış İstihbarat Hizmeti ve İçişleri Bakanlığı’na gönderilen belgeler, ilgili görüşlerle birlikte Dışişleri Bakanlığı’na geri gönderilir. Vatandaşlık ile ilgili yapılan başvurular, ilgili devlet kurumlarının her biri tarafından 1 ay içinde incelenir. Dışişleri Bakanlığı, gerekçeli bir görüş hazırladıktan sonra toplanan belgeleri, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Bünyesindeki Vatandaşlık Meseleleri Komisyonu’nda incelenmek üzere Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İdaresi’ne gönderir. Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilme kararı, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası’nın 109. maddesinin 20. fıkrasına uygun olarak kabul edilir.
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilme talebinde bulunan kişi, Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası ile belirlenmiş devlet düzenini zorla değiştirmeye veya Azerbaycan Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğünü bozmaya çağrıda bulunursa, devlet güvenliğine, kamu düzeninin korunmasına, halkın sağlığına veya ahlakına zarar veren faaliyetlerde bulunursa, ırk, din ve milli üstünlük propagandası yaparsa, terör faaliyetleriyle bağlantılı olursa, Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilme talebi, Devlet Güvenlik Hizmeti, Dış İstihbarat Hizmeti ve İçişleri Bakanlığı’ndan alınan görüşlerle birlikte Devlet Göç İdaresi tarafından Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı yanında Vatandaşlık Meseleleri Komisyonu’nda incelenmek üzere Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İdaresi’ne gönderilir. Sunulan materyaller doğrultusunda, ilgili Komisyon tarafından kişinin talebi reddedilir. Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığının kazanılması ve vatandaşlıktan çıkma ile ilgili yapılan başvuruların sonuçları hakkında başvuru sahiplerine Devlet Göç İdaresi veya Dışişleri Bakanlığı tarafından yazılı bilgi verilir.
Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlığına yeniden kabul edilmiş ve 14 yaşını doldurmuş kişi, Azerbaycan Cumhuriyeti’ne sadık kalacağına dair “Azerbaycan Cumhuriyeti Vatandaşlığı Hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu’nda öngörülen usul ve içerikte Azerbaycan Cumhuriyetinin devlet dilinde yemin eder.
Yemin etme töreni, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Devlet bayrağı önünde Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası’na el basarak gerçekleştirilir.
Yemin eden Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşı, yemin metnini imzalar ve bu belge Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Göç İdaresi’nde saklanır.